Rechtenvrije muziek: wat mag je er echt mee?

Rechtenvrij is niet hetzelfde als gratis

"Rechtenvrij" of "royaltyvrij" betekent meestal dat je niet per keer hoeft te betalen als je het nummer gebruikt. Het betekent niet dat de maker zijn rechten heeft opgegeven. Er zit bijna altijd een licentie aan vast, en die bepaalt wat je mag.

De licenties die je het vaakst tegenkomt zijn van Creative Commons. Het verschil zit in een paar letters:

Die ND verrast veel mensen. ND betekent "geen bewerkingen", en de licentietekst zegt letterlijk dat muziek die je onder bewegend beeld zet altijd als bewerking telt. Een ND-nummer mag je dus wel delen, maar niet onder je video zetten.

De tweede valkuil is NC. Verdien je geld met je kanaal, of maak je een video voor een bedrijf, dan is dat commercieel gebruik. Een nummer met NC laat je dan liggen.

"Naam noemen" doe je in de beschrijving van je video: titel, artiest, licentie en een link naar het nummer.

De Audiobibliotheek van YouTube: de veiligste plek om te beginnen

YouTube heeft zelf een bibliotheek met gratis muziek en geluidseffecten. YouTube noemt die auteursrechtvrij voor gebruik in je video's. Omdat de muziek van YouTube zelf komt, is dit de route met het minste gedoe.

1. Log in bij YouTube Studio en klik links op Audiobibliotheek. Of ga direct naar youtube.com/audiolibrary.
2. Zoek op genre, stemming of duur. Met het filter Toeschrijving vereist zie je welke nummers een naamsvermelding nodig hebben.
3. Beweeg over de datum van een nummer en klik op Downloaden. Je krijgt een MP3.

Staat er een Creative Commons-icoon bij het nummer, dan moet je de artiest noemen. De tekst die je daarvoor nodig hebt, geeft YouTube er zelf bij.

Twee keer per maand komen er nieuwe nummers bij. Het nadeel: veel YouTubers gebruiken dezelfde nummers, dus je hoort ze overal terug.

Een eigen nummer met AI: van wie is het?

Wil je muziek die niemand anders heeft, dan kun je een nummer laten maken met AI. Maar ook daar hangt het af van de licentie. Suno, de bekendste AI-muziekdienst, schrijft het zelf zo op:

• Maak je een nummer met het gratis abonnement, dan is Suno de eigenaar en mag je het alleen niet-commercieel gebruiken.
• Maak je het met een betaald abonnement (Pro of Premier), dan ben jij de eigenaar.
• In beide gevallen is het de vraag of er auteursrecht op zit. In de VS beschermt de wet alleen wat een mens heeft gemaakt, en een prompt schrijven telt daar niet voor. Schrijf je zelf de tekst, dan is die tekst wel van jou.

Voor een video met inkomsten heb je dus een betaald abonnement nodig. Hoe je zo'n nummer maakt, lees je op muziek maken met AI. Wil je behalve muziek ook beelden of video's met AI maken, dan kan dat op UlazAI, met Suno, Veo en andere modellen op één plek.

Het geluid van je eigen video hergebruiken

Soms heb je de muziek al: in een oude video, een opname van je band, een voice-over die je opnieuw wilt gebruiken. Zet die video dan om met de converter voor video naar mp3 en je hebt het geluid los. Staat de video op YouTube en is hij van jou, dan download je hem eerst uit YouTube Studio. Hoe dat gaat, staat bij youtube naar mp3.

Als je toch een claim krijgt

Een claim is geen straf. Vaak betekent het dat de advertentie-inkomsten van die video naar de rechthebbende gaan. Heb je een geldige licentie, dan kun je in YouTube Studio bezwaar maken en die licentie laten zien. Daarom: bewaar bij elk nummer de pagina waar je het vandaan hebt, met de licentie erbij. Een schermafbeelding is genoeg.